Ria schrijft

Kermis Sinds ik met pensioen ben werk ik een middag in de week vrijwillig in een woonvorm voor mensen met dementie. ‘Wie gaan er mee?’ zegt Anja, de zorgverlener, waarmee ik die middag samenwerk. We staan op het punt met een aantal bewoners naar de kermis te gaan. Dat hebben we vorige week afgesproken. Daarbij werd aangegeven dat het voor Truus niet fijn zou zijn, ze zou er te onrustig van worden. Daar was ik het mee eens. Ik kaart het aan bij Anja, zij twijfelt. Truus twijfelt ook, maar na wat aarzeling gaat ze toch mee. ‘Waar gaan we naar toe,’ vraagt ze vaak in de auto en het plan wordt telkens aan haar uitgelegd. Als we uit stappen, begint het vragen opnieuw. Ze heeft geen rollator mee, die kon niet in de auto, dus ik houd haar aan mijn arm, als we naar een tent lopen waar een optreden is van twee bekende volkszangers. Steeds trekt ze mijn arm aan en zegt: ‘Ben blij dat ik jou bij me heb.’ We komen in de tent waar veel lawaai is, ze zegt iets maar ik kan het nie...

  Kwaliteitstijd Er is maar een tijd: het nu. Kunt u dat? Leven in het nu? Ik vind het een hele kunst en dat zie ik ook bij anderen. Ik maak plannen voor morgen, overmorgen, volgende week enzovoorts. Het kost veel tijd om dat te organiseren. Ondertussen vergeet ik stil te staan bij de dingen die er op dat moment zijn. Hoe komt het dat ik dat niet kan? Bang voor verveling? Bang voor het niets? Mensen die wel in het hier en nu leven, is mijn ervaring, zijn mensen met dementie en kinderen tot een jaar of drie. De belevingswereld van mensen met dementie is vaak op hun verleden gericht. Maar ze kunnen ook genieten van het nu. Wat op het moment zelf op hun pad komt, trekt hun aandacht en daar zijn ze mee bezig. Dat kan iets zijn wat ze denken, zien, ruiken, proeven, voelen. Zij staan echt stil bij de dingen. Daar kunnen wij van leren. Een mevrouw waar ik regelmatig kom, heeft veel plezier in het kijken naar de wolken. Ze ziet er soms mooie figuren in en zegt ook dat ze stee...

MISCOMMUNICATIE Samen met mevrouw de Vries (92), die dementerend is, loop ik in de gang van een verpleeghuis. Mevrouw woont daar op een gesloten afdeling. Als zelfstandig zorgverlener mag ik haar wat extra begeleiding geven, als aanvulling op de zorg van het verpleeghuis. Mevrouw houd ervan om te wandelen. We horen de klik klak hakjes van de gastvrouw op ons af komen. Als ze bij ons is vraagt ze enthousiast: ‘Wat hebt u vanmorgen gedaan mevrouw de Vries?’ Mevrouw kijkt haar verbaasd aan. ‘U bent naar de gym geweest, en u vond het leuk hè,’ gaat ze verder. Mevrouw lacht. Ik zeg: ‘Het verbaast ons, de dochter van mevrouw en mij, dat er niet met de familie is overlegd over de gym.’ ‘De contactpersonen hebben daarover een brief gekregen,’ kwekt ze. ‘Maar waarom is er niet overlegd,’ herhaal ik. ‘Van de dochter weet ik dat mevrouw een hekel heeft aan de gym. Daarom wil de dochter graag overleggen.’ ‘Dat moet je aan de fysiotherapeut vragen,’ en ze roept over de gang: ‘Paul...

Een leugen? Ze loopt drukdoende door de huiskamer. Als ze me in het vizier krijgt lacht ze naar me. ‘Bent u hier vrijwilliger?’ vraag ik. Ze beaamt het met een vriendelijke lach en gaat verder met het opruimen van de kopjes en begint in het keukentje af te wassen. En ik trap erin. Het is de eerste keer dat ik op deze afdeling voor mensen met dementie in dit verpleeghuis werk. Die avond zorg ik voor de avondmaaltijd. Later op de avond laat ze me haar kamer zien: ‘Kijk ik heb een mooie kamer in het zorghotel hè. Met mijn eigen schilderijen aan de muur. Ik hoefde geen handdoeken mee te nemen, die krijg ik van het hotel. Al die stakkers moeten hier blijven, ik niet, als mijn huis is aangepast ga ik weer naar huis.’ Een zorgverlener vertelt mij later hoe het werkelijk zit. Deze mevrouw was in het verpleeghuis opgenomen met de leugen van haar kinderen dat ze tijdelijk in een zorghotel logeerde. Haar huis zou aangepast worden en daarna zou ze weer naar huis gaan. Ze was vaak...

Samenzijn Door mijn werk als persoonlijk begeleider van enkele bewoners van een zorgcentrum zie ik ook veel andere bewoners met hun familie of vrienden in het restaurant van het verpleeghuis. Veel mensen hebben er moeite mee als hun ouders of partner dementeert. Dat is ook heel triest en het is niet gemakkelijk om dit te accepteren en er mee om te gaan. ‘Hij weet niet meer dat ik hier gisteren was.’ Of: ‘Het wordt alleen maar erger,’ zijn bijvoorbeeld opmerkingen die ik hoor. Gelukkig zie ik ook mantelzorgers die het kunnen accepteren en er daardoor beter mee om kunnen gaan. Zij kunnen zich inleven in hun partner of familielid met dementie. Zo genoot ik van een echtpaar dat ik daar vaak tegenkwam. Mevrouw is opgenomen op een afdeling voor psychogeriatrie. Haar man komt trouw elke dag op bezoek. Op vrijdagmiddag gaat ze naar de kapper en worden de haren weer mooi in de krul gedaan. Stralend loopt ze daarna naar haar man. ‘Wat ben je weer mooi,’ zegt hij dan. Laatst b...

Ouderen moeten goed drinken Als zelfstandige werd ik ook wel eens gevraagd door familie van bewoners van een verpleeghuis, om persoonlijke aandacht te geven aan hun vader of moeder. Zo kwam ik bij mevrouw de Vries. Op een middag kom ik de huiskamer in gelopen, ze lacht als ze me ziet en staat meteen op. Mevrouw wil graag naar buiten voor een wandeling, het is een vaste gewoonte geworden twee keer in de week. Een verzorgende zegt: ‘Mevrouw heeft een kuurtje dus ze moet goed drinken. Wil je misschien met haar een kopje thee gaan drinken?’ Ik bevestig dat en we gaan naar buiten. Als we weer in het restaurant van het verpleeghuis komen nemen we, zoals gewoonlijk een kopje thee. Ik neem er een krant bij, bekijk met mevrouw het streeknieuws en we babbelen over wat er zoal gebeurd is in de buurt. Als ik mijn thee op heb zie ik dat ze nog een half kopje heeft staan en ik zeg: ‘Wilt u die thee nog opdrinken?’ Dan sta ik op en leg de krant weer op de leestafel. Als ik me omdraai zie ...

Wat heeft het boek 'Verkapt' over palmolie bij mij teweeggebracht? Een jaar of twee geleden, ontmoette ik bij mijn schrijfgroep Janneke Bazelmans. Zij was bezig met een thriller, een eco thriller over palmolie. Ik begreep er niets van. Ze las regelmatig wat stukken voor en die vond ik erg goed. Gaandeweg vertelde ze meer over palmolie Door de productie van palmolie verdwijnt het regenwoud, dat is de kern van haar boodschap. De plaatselijke bevolking haalt voedsel en medicijnen uit het regenwoud. Het verdwijnen van het regenwoud wereldwijd heeft grote gevolgen voor de klimaatverandering. Maar ook voor de bevolking aldaar, mensen worden overgehaald hun grond, waar zij lokale producten verbouwen, te verkopen aan de palmolie industrie. Ze gaan dan zelf op de palmolieplantage werken en verdienen geen eerlijk loon. Vaak werken ze onbeschermd met bestrijdingsmiddelen met alle gevolgen van dien. Vaak worden ze zelfs van hun land verdreven door de palmolie industrie. Bovendi...