Ria schrijft

Afgelopn zondag 26-1-2020 heb ik bij Kermis in de hel voorgelezen uit mijn boek 'De stem van Lena' En een frasment uit  mijn boek in wording met als werktitel  'De kans'  hieronder het fragment ‘Vandaag wil ik het hebben over de duisternis versus het licht, ofwel over de gedachten achter onze geblokte vloer. U ziet dat die zwart wit is. Dat is hij in al onze vrijmetselaarsgebouwen. We hebben veel symbolen die gaan over duisternis en licht.’ Deze statige ruimte met de hoge ramen met vitrage, die de wereld buitensluiten, is inmiddels vertrouwd voor Erik. Telkens verwondert hij zich over de, voor hem waardevolle, lezingen van de vrijmetselarij. Goed om de mensen om je heen beter te begrijpen en de problemen die op je pad komen te kunnen bolwerken. Voorzichtig heeft hij het een keer in een gezelschap laten vallen en iedereen keek hem vreemd aan. Sindsdien vertelt hij niemand dat hij ze bezoekt, bang dat ze hem voor gek verklaren. Zelf voelt hij zich aangetrokken...

Een verhaaltje geïnspireerd op mijn reis met de trans Siberië expres   Doos ‘Doe je die dekbedden in een doos?’ ‘Ja. Een plastic zak kan open scheuren, een doos kun je in de trein op de koffers stapelen.’ ‘Je mag geen harde koffers meenemen in de Trans Siberië Expres, dus ook geen doos.’ ‘Een doos kun je induwen. Tie-wraps er omheen en klaar.’ Sergei, zijn grijzende baard moet zijn kalende hoofd compenseren, pakt het plastic servies in voor ons schoolkamp. Morgen vertrekken we naar een dorpje vlakbij Gorki, in Rusland. Het is een eind reizen, we slapen een paar nachten in de trein. Op het station van Warschau zoeken we het perron en de juiste wagon. De leerlingen hebben keurig hun paspoorten bij de hand, zoals ik had opgedragen. De provodnik, de dame die verantwoordelijk is voor de gang van zaken in de wagon, controleert ze. Zelf heb ik de tickets, dat leek me beter. Nadat de provodnik met een strenge blik deze ook heeft bekeken, stappen we in en zoeken naar...

Nieuwe dingen leren Kunnen mensen met dementie nieuwe dingen leren? Er zijn mensen die stellen dat dat kan en dat ook stimuleren. Zelf denk ik dat we daar heel voorzichtig mee moeten zijn. Iets nieuws leren bijvoorbeeld koffie zetten met een nieuw apparaat, kan vermoeidheid, stress en of frustratie opleveren en ik vind dat we dat deze mensen niet aan moeten doen. Verder denk ik dat we daarmee onze norm opleggen aan deze groep mensen en vaak ook andere ouderen. Als je zelf koffie kunt zetten geeft dat een gevoel van zelfstandigheid. Maar dat is onze norm. Het gaat er mij ook om: willen mensen nieuwe dingen leren? Vragen ze er om? Ik maak het niet mee. Wij denken dat mensen zich er prettig bij voelen, maar is dat ook zo? Gaan we dat na en hoe doen we dat? Deze vragen stelde ik me, totdat ik in een situatie kwam waarin ik een cliënt iets nieuws moest leren. Een man met geheugenproblemen, kwam ten val en had daardoor gekneusde ribben. Hij kreeg sterke pijnstillers. Zijn...

  Dementie en euthanasie ‘Weet u waar mijn vrouw is?’ Als ik de groepswoning binnenkom stelt mijnheer van Drunen mij deze vraag, zoals elke dag, de hele dag lang. ‘Misschien is ze even boodschappen doen,’ antwoord ik. ‘Ja,’ zegt een verzorgende, ‘dat denk ik ook.’ Langzaam schuifelt hij weer naar de huiskamer. Mijnheer van Drunen zal nooit meer begrijpen dat zijn vrouw er niet meer is en hij blijft haar altijd zoeken. Wat moet het ellendig zijn zo te leven. Is dit ondraaglijk lijden? Ik vind het schrijnend dat euthanasie bij mensen met dementie tot nu toe niet mogelijk is. Mensen met beginnende dementie zeggen bijvoorbeeld: als ik niet meer kan lezen, of als ik mijn partner en of mijn kinderen niet meer herken of als ik onwaardig gedrag vertoon, hoeft het voor mij niet meer. Het probleem is echter wel dat als mensen de diagnose krijgen, ze niet weten hoe het voelt om iets niet meer te kunnen of te weten. Want soms komt er iets anders in de plaats voor het verget...

Kermis Sinds ik met pensioen ben werk ik een middag in de week vrijwillig in een woonvorm voor mensen met dementie. ‘Wie gaan er mee?’ zegt Anja, de zorgverlener, waarmee ik die middag samenwerk. We staan op het punt met een aantal bewoners naar de kermis te gaan. Dat hebben we vorige week afgesproken. Daarbij werd aangegeven dat het voor Truus niet fijn zou zijn, ze zou er te onrustig van worden. Daar was ik het mee eens. Ik kaart het aan bij Anja, zij twijfelt. Truus twijfelt ook, maar na wat aarzeling gaat ze toch mee. ‘Waar gaan we naar toe,’ vraagt ze vaak in de auto en het plan wordt telkens aan haar uitgelegd. Als we uit stappen, begint het vragen opnieuw. Ze heeft geen rollator mee, die kon niet in de auto, dus ik houd haar aan mijn arm, als we naar een tent lopen waar een optreden is van twee bekende volkszangers. Steeds trekt ze mijn arm aan en zegt: ‘Ben blij dat ik jou bij me heb.’ We komen in de tent waar veel lawaai is, ze zegt iets maar ik kan het nie...

  Kwaliteitstijd Er is maar een tijd: het nu. Kunt u dat? Leven in het nu? Ik vind het een hele kunst en dat zie ik ook bij anderen. Ik maak plannen voor morgen, overmorgen, volgende week enzovoorts. Het kost veel tijd om dat te organiseren. Ondertussen vergeet ik stil te staan bij de dingen die er op dat moment zijn. Hoe komt het dat ik dat niet kan? Bang voor verveling? Bang voor het niets? Mensen die wel in het hier en nu leven, is mijn ervaring, zijn mensen met dementie en kinderen tot een jaar of drie. De belevingswereld van mensen met dementie is vaak op hun verleden gericht. Maar ze kunnen ook genieten van het nu. Wat op het moment zelf op hun pad komt, trekt hun aandacht en daar zijn ze mee bezig. Dat kan iets zijn wat ze denken, zien, ruiken, proeven, voelen. Zij staan echt stil bij de dingen. Daar kunnen wij van leren. Een mevrouw waar ik regelmatig kom, heeft veel plezier in het kijken naar de wolken. Ze ziet er soms mooie figuren in en zegt ook dat ze stee...

MISCOMMUNICATIE Samen met mevrouw de Vries (92), die dementerend is, loop ik in de gang van een verpleeghuis. Mevrouw woont daar op een gesloten afdeling. Als zelfstandig zorgverlener mag ik haar wat extra begeleiding geven, als aanvulling op de zorg van het verpleeghuis. Mevrouw houd ervan om te wandelen. We horen de klik klak hakjes van de gastvrouw op ons af komen. Als ze bij ons is vraagt ze enthousiast: ‘Wat hebt u vanmorgen gedaan mevrouw de Vries?’ Mevrouw kijkt haar verbaasd aan. ‘U bent naar de gym geweest, en u vond het leuk hè,’ gaat ze verder. Mevrouw lacht. Ik zeg: ‘Het verbaast ons, de dochter van mevrouw en mij, dat er niet met de familie is overlegd over de gym.’ ‘De contactpersonen hebben daarover een brief gekregen,’ kwekt ze. ‘Maar waarom is er niet overlegd,’ herhaal ik. ‘Van de dochter weet ik dat mevrouw een hekel heeft aan de gym. Daarom wil de dochter graag overleggen.’ ‘Dat moet je aan de fysiotherapeut vragen,’ en ze roept over de gang: ‘Paul...