Ria schrijft

Een leugen? Ze loopt drukdoende door de huiskamer. Als ze me in het vizier krijgt lacht ze naar me. ‘Bent u hier vrijwilliger?’ vraag ik. Ze beaamt het met een vriendelijke lach en gaat verder met het opruimen van de kopjes en begint in het keukentje af te wassen. En ik trap erin. Het is de eerste keer dat ik op deze afdeling voor mensen met dementie in dit verpleeghuis werk. Die avond zorg ik voor de avondmaaltijd. Later op de avond laat ze me haar kamer zien: ‘Kijk ik heb een mooie kamer in het zorghotel hè. Met mijn eigen schilderijen aan de muur. Ik hoefde geen handdoeken mee te nemen, die krijg ik van het hotel. Al die stakkers moeten hier blijven, ik niet, als mijn huis is aangepast ga ik weer naar huis.’ Een zorgverlener vertelt mij later hoe het werkelijk zit. Deze mevrouw was in het verpleeghuis opgenomen met de leugen van haar kinderen dat ze tijdelijk in een zorghotel logeerde. Haar huis zou aangepast worden en daarna zou ze weer naar huis gaan. Ze was vaak...

Samenzijn Door mijn werk als persoonlijk begeleider van enkele bewoners van een zorgcentrum zie ik ook veel andere bewoners met hun familie of vrienden in het restaurant van het verpleeghuis. Veel mensen hebben er moeite mee als hun ouders of partner dementeert. Dat is ook heel triest en het is niet gemakkelijk om dit te accepteren en er mee om te gaan. ‘Hij weet niet meer dat ik hier gisteren was.’ Of: ‘Het wordt alleen maar erger,’ zijn bijvoorbeeld opmerkingen die ik hoor. Gelukkig zie ik ook mantelzorgers die het kunnen accepteren en er daardoor beter mee om kunnen gaan. Zij kunnen zich inleven in hun partner of familielid met dementie. Zo genoot ik van een echtpaar dat ik daar vaak tegenkwam. Mevrouw is opgenomen op een afdeling voor psychogeriatrie. Haar man komt trouw elke dag op bezoek. Op vrijdagmiddag gaat ze naar de kapper en worden de haren weer mooi in de krul gedaan. Stralend loopt ze daarna naar haar man. ‘Wat ben je weer mooi,’ zegt hij dan. Laatst b...

Ouderen moeten goed drinken Als zelfstandige werd ik ook wel eens gevraagd door familie van bewoners van een verpleeghuis, om persoonlijke aandacht te geven aan hun vader of moeder. Zo kwam ik bij mevrouw de Vries. Op een middag kom ik de huiskamer in gelopen, ze lacht als ze me ziet en staat meteen op. Mevrouw wil graag naar buiten voor een wandeling, het is een vaste gewoonte geworden twee keer in de week. Een verzorgende zegt: ‘Mevrouw heeft een kuurtje dus ze moet goed drinken. Wil je misschien met haar een kopje thee gaan drinken?’ Ik bevestig dat en we gaan naar buiten. Als we weer in het restaurant van het verpleeghuis komen nemen we, zoals gewoonlijk een kopje thee. Ik neem er een krant bij, bekijk met mevrouw het streeknieuws en we babbelen over wat er zoal gebeurd is in de buurt. Als ik mijn thee op heb zie ik dat ze nog een half kopje heeft staan en ik zeg: ‘Wilt u die thee nog opdrinken?’ Dan sta ik op en leg de krant weer op de leestafel. Als ik me omdraai zie ...

Wat heeft het boek 'Verkapt' over palmolie bij mij teweeggebracht? Een jaar of twee geleden, ontmoette ik bij mijn schrijfgroep Janneke Bazelmans. Zij was bezig met een thriller, een eco thriller over palmolie. Ik begreep er niets van. Ze las regelmatig wat stukken voor en die vond ik erg goed. Gaandeweg vertelde ze meer over palmolie Door de productie van palmolie verdwijnt het regenwoud, dat is de kern van haar boodschap. De plaatselijke bevolking haalt voedsel en medicijnen uit het regenwoud. Het verdwijnen van het regenwoud wereldwijd heeft grote gevolgen voor de klimaatverandering. Maar ook voor de bevolking aldaar, mensen worden overgehaald hun grond, waar zij lokale producten verbouwen, te verkopen aan de palmolie industrie. Ze gaan dan zelf op de palmolieplantage werken en verdienen geen eerlijk loon. Vaak werken ze onbeschermd met bestrijdingsmiddelen met alle gevolgen van dien. Vaak worden ze zelfs van hun land verdreven door de palmolie industrie. Bovendi...

Van debuut naar schrijflust. 'De stem van Lena,' geeft mij een stem in leesland. Wat voor weg legde ik daarvoor af? Het idee: schrijven over de oma die ik niet gekend heb, ze was voor de oorlog overleden. Ik was er ineens enthousiast over. Mijn moedersmoeder leek letterlijk en figuurlijk ver weg, wij woonden in Den Bosch, zij in Noord-Holland. Mijn moeder vertelde wel eens over haar en het gezin waar ze in opgroeide, het leek een stem uit een donker, ver verleden. Het leven daar in die tijd was heel anders. Ze leefde op het platteland, haar vader had een tuinderij in het Rijk der Duizend Eilanden. Mijn moeder had twee jurken, een voor de zondag en een voor door de week. En owee als iemand door de week een koekje durfde te nemen. De groenten die haar vader met een schuit kloetend van zijn eilandjes naar huis bracht werden met het hele gezin in de keuken uitgezocht. De 'goede groentes' gingen naar de veiling, de mindere aten ze zelf op. De koolresten die op het la...

Eco plein? Ik vind de Ekoplaza een vreemde winkel. Ik ben op zoek naar palmolievrije paaseitjes. In de winkel vraag ik aan een medewerkster of ze paaseitjes hebben van Tony Chocoloney. Echt eerlijke chocolade. 'Nee,' zegt ze, 'want die zijn niet biologisch.' Even ben ik helemaal perplex. 'Dus jullie hebben geen palmolie vrije paaseitjes.' 'Jawel,' zegt ze en pakt een pakketje op met paaseitjes. 'Ja, maar die zitten in het plastic.' Meteen zet ze ze weer neer. 'Jammer,' besluit ik en knik naar haar. Vorig jaar kocht ik paaseitjes van Tony Chocoloney in een klein kartonnen eierdoosje, zoals kippen eieren verkocht worden. Het belangrijkste voor Ekoplaza is dat hun producten biologisch zijn. Daarnaast dat de producenten een eerlijke prijs krijgen: hoe wordt dat gecontroleerd? vraag ik me af. Ik dwaal nog even door de winkel. Langs de schappen met aardappels en groenten. Ik zie groenten uit Zuid-Amerika, dat is bi...

HERKENNING Als jij of een familielid de diagnose dementie krijgt levert dat angstgevoelens op. Dat is begrijpelijk, het is een afschuwelijke ziekte. Wel ben ik ervan overtuigd dat als mantelzorgers en zorgverleners steeds beter leren omgaan met mensen met dementie, we dan het leven van deze groep kunnen verlichten. De afgelopen jaren hebben we veel geleerd en we zijn nog steeds lerende. Hoe voelen mensen met dementie zich? Bij mijn werk met deze groep merkte ik dat dat voor mij het belangrijkste was. Ik wilde mensen een prettige middag of dag bezorgen en dat kan volgens mij door ze niet te confronteren met hun onvermogen, want dat geeft vaak onnodig veel verdriet. Niet wijzen op hun fouten, want dat kan de stemming doen omslaan. Maar juist de mens achter de ziekte ontdekken, ze laten vertellen over vroeger en dit aanmoedigen. Meestal wordt hun stemming dan beter. Je leert hen daardoor ook beter kennen en dat kan zijn vruchten afwerpen als je later weer verbinding wilt m...